Niet durven

Een combinatie niet durven spelen, wegens te complex, te weinig vertrouwen, de tornooisituatie, tijdnood... het overkomt ons allemaal wel eens.

Sommige spelers durven veel, en vertrouwen op hun capaciteiten om later in de partij één en ander recht te breien, wanneer het toch fout loopt. Een ex-clubgenoot verwoordde het zo: “als ik het niet kan uitrekenen, dan mijn tegenstander waarschijnlijk ook niet”. Dat getuigt van zelfvertrouwen – en van het uitgangspunt dat je even goed/slecht kan rekenen als je tegenstander.

Andere spelers net niet, en die gebruiken dezelfde redenering: misschien heb ik nu wel een kans, maar de partij duurt nog lang, en waarom compliceren, als ik later toch nog een kans krijg. Beter nu niet de partij verprutsen, dan later slechts met remise over te blijven.
Soms wil je ook te goed spelen – positioneel dan, en alles willen uitrekenen, om “zeker” te zijn van de correctheid. Ik heb alvast drie voorbeelden hiervan, waarin ik een beloftevolle voortzetting niet speelde, omdat ik het zaakje niet vertrouwde.

Het eerste voorbeeld komt uit het WWRR tornooi van 2023. Nadat ik een gesloten tornooi had gespeeld in Grande Synthe (7 ronden op 3 dagen - geen makkie, maar een mooie ervaring), besloot ik om dat nog eens te doen in Wachtebeke. Puur op rating mikte ik op een top drie plaats, maar het tornooi liep niet zoals gepland, onder andere wegens de dagelijkse verplaatsing Brecht-Wachtebeke. In onderstaande stelling (uit een hardbevochten partij met wederzijdse kansen) zat ik in grote tijdnood. Kies je dan voor een speculatief (want niet uit te rekenen) offer, of kies je voor zekerheid?

We zitten aan zet 38, en ik zit in gloeiende tijdnood. Ik zag de zet Te7, maar met slechts seconden op de klok, durfde ik het niet aan, en speelde het miserabele 38.Te3, waarna 38...hxg3 volgde met opgave. In plaats van zwart, is het wit die mat loopt.

In Marienbad kreeg ik nog een voorbeeld voor dit artikel.
Ook hier kostte “niet durven” mij een vol punt. Ik zag Pxd3, en ik zat alle mogelijke varianten uit te rekenen, maar uiteindelijk koos ik voor het zwakke 29...Th5? en daarna maakte wit geen fouten meer en won bijna vlekkeloos de partij. Een typisch voorbeeld van veel tijd = slechter spelen. Geef mij die stelling in een rapid- of blitzpartij, en ik ga hier meteen voor.

En in de laatste ronde van IC dit seizoen zag ik hier de tussenzet 15.f6! wel, maar vertrouwde het weer niet en speelde mak 15.cxd3 waarna natuurlijk 15...f6 volgde en ik nog een hele partij mocht werken voor het punt. Gelukkig voor mijn gemoedsrust won ik wel nog de partij en kan ik zo dit artikel met een positieve (voor mezelf) noot afsluiten.

Vertrouwen in eigen kunnen speelt een grote rol - ik weet niet of leeftijd hier ook meespeelt. Het "te goed" willen doen ligt me duidelijk niet - een beetje meer op gevoel spelen kan nooit kwaad lijkt me. Schaken blijft een spel/sport, en op het einde van de rit telt enkel wie het punt op zijn conto mag bijschrijven, en een goede of foutloze partij speelt hierin geen rol.